Dünya Bankası, 28 Nisan 2026 tarihinde yayımladığı ‘Emtia Piyasaları Görünümü’ raporuyla emtia fiyatlarına dair endişelerini dile getirdi. Washington merkezli kurum, emtia fiyat endeksinin bu yıl yaklaşık yüzde 16 oranında yükselebileceğini öngörüyor. Bu artış, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin enerji piyasalarında yarattığı dalgalanma ve küresel enflasyon üzerindeki etkileriyle bağlantılı olarak kaydedilen ilk yıllık artış olarak değerlendiriliyor.
Raporda, Şubat ayı sonlarında patlak veren İran savaşıyla birlikte enerji ve gübre fiyatlarının zirve seviyelere ulaştığı belirtiliyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nın çatışmalar nedeniyle kapanmasının, küresel deniz yoluyla taşınan ham petrol ticaretinin üçte birini etkilemesi, enerji ve emtia piyasalarında tarihi bir şok yarattığı ifade ediliyor.
Dünya Bankası’nın Başekonomisti Indermit Gill, savaşın küresel ekonomiyi dalgalar halinde sarstığını belirterek, “Önce artan enerji fiyatları, ardından gıda fiyatlarındaki yükseliş ve nihayetinde daha yüksek enflasyon ile karşı karşıyayız” şeklinde yorumda bulundu. Ayrıca, banka, en şiddetli arz kesintilerinin Mayıs ayında sona ereceği projeksiyonunda bulunarak, enerji fiyat endeksinin bu yıl yaklaşık yüzde 24 oranında artmasını bekliyor. Bunun yanı sıra, Brent petrol fiyatlarının bu yıl varil başına ortalama 86 dolara yükselebileceği öngörülüyor; bu rakam Ocak ayındaki 60 dolarlık beklentiden önemli bir artışı işaret ediyor.
Çatışmaların doğalgaz ve gübre piyasalarındaki etkileri de dikkate alındığında, gübre fiyatlarının bu yıl yüzde 31 oranında artması bekleniyor. Bu durum, gelecekteki tarımsal verimlilik için ciddi riskler doğurabilir. Artan gıda maliyetleri ve azalan gıda güvenliği, üstelik Boğaz’ın kapanmasının ithal gıdalara bağımlı ekonomiler üzerinde yarattığı olumsuz etkilerle birleşince, birçok ülkeyi zor duruma sokabilir.
Dünya Bankası, eğer petrol fiyatları varil başına 100 doların üzerine çıkarsa, “Bu yıl 45 milyon insanın ciddi gıda güvenliği riskiyle karşılaşabileceği” uyarısında bulundu. Gill, en yoksul kesimin gıda ve yakıt harcamalarının büyük bir kısmını bu durumdan olumsuz etkileneceğini vurgulayarak, “Tüm bunlar savaşın kalkınmanın en büyük düşmanı olduğunu bize hatırlatıyor” değerlendirmesinde bulundu.
