İnci kefalinin göçü başlıyor: Kritik 90 gün sürecine girdik. Türkiye’nin en büyük gölü olan Van Gölü’nde neslini sürdüren inci kefali, üreme dönemi olan Nisan ve Temmuz aylarında tatlı su kaynaklarına göç ediyor. Akarsularda akıntıya karşı yüzerek engelleri aşmaya çalışan bu balık türünün korunması için güvenlik güçleri yoğun bir çalışma yürütüyor.
Sürü halinde tuzlu ve sodalı göl suyundan uzaklaşarak tatlı su yataklarına yönelen inci kefalleri, yumurtalarını bu alanlardaki bentlere bırakıyor. Ancak, üreme dönemi boyunca bu balıkların avlanması, inci kefalinin neslinin tehlikeye girmesine yol açıyor. Erciş İlçe Jandarma Komutanlığı, İlçe Emniyet Müdürlüğü, Sahil Güvenlik Van Gölü Grup Komutanlığı ve İl Jandarma Komutanlığı Bot Timi, “Van Balığı” olarak da bilinen inci kefalinin korunabilmesi amacıyla akarsuların Van Gölü’ne döküldüğü yerlerde nöbet tutuyor.
Erciş Kaymakamı Murat Karaloğlu, inci kefalinin bölge için ekolojik ve ekonomik açıdan büyük bir öneme sahip olduğunu belirtti. Karaloğlu, inci kefalinin korunması ve sürdürülebilirliğinin önemine dikkat çekerek, “15 Nisan’da başlayan ve 90 gün sürecek olan av yasağı kapsamında tüm ekiplerimizle sahadayız. Van Gölü’nde, dere yataklarında ve liman bölgelerinde 7/24 denetimlerimizi sürdürüyoruz. Amacımız sadece denetim yapmak değil, aynı zamanda vatandaşlarımızı bilinçlendirmek ve bu doğal zenginliğin korunmasına katkı sağlamak. İnci kefalinin üreme döneminde güvenli bir şekilde yaşam döngüsünü tamamlaması, gelecek nesiller için büyük bir kazanım olacak. Vatandaşlarımızdan bu süreçte duyarlılık bekliyoruz.” dedi.
Polis memuru Elif Biçer, “Balıkların avlanmasının, satılmasının ve kaçak yollarla temin edilmesinin önüne geçmek amacıyla görev yapmaktayız. Balıkçı esnafımızı bilinçlendirmek için bire bir görüşmeler gerçekleştirerek yasağın önemi hakkında bilgilendirmeler yapıyoruz. Amacımız inci kefalinin gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarılmasını sağlamaktır.” ifadelerini kullandı. Limana çekilmiş balıkçı tekneleri de ara ara denetleniyor.
İnci kefali (Chalcalburnus tarichi), yalnızca Van Gölü havzasında yaşayan endemik bir balık türüdür. Sazangiller familyasına ait olan bu tür, yüksek tuzluluk oranına (‰19–22) ve pH değerine (yaklaşık 9,8) sahip sodalı su ortamlarına uyum sağlama yeteneği ile dikkat çeker.
Dünyanın başka hiçbir yerinde bulunmayan inci kefali, her yıl Mayıs ve Haziran aylarında üremek amacıyla göle dökülen akarsulara doğru göç eder. Bu yolculuk sırasında akıntıya karşı yüzerek zaman zaman suyun dışına sıçrayarak etkileyici görüntüler oluşturur.
Ancak inci kefali, 1997 yılından bu yana Yüzüncü Yıl Üniversitesi ve Doğa Gözcüleri Derneği tarafından yürütülen koruma çalışmalarına rağmen tehdit altındadır. Üreme döneminde avlanma yasağı olmasına rağmen kaçak avcılık önemli bir sorun olarak devam etmektedir. 1960’lı yıllarda yıllık av miktarı yaklaşık 600 ton civarındayken, günümüzde bu rakam 15.000 tona kadar yükselmiştir. İnci kefali, 1994 yılında IUCN Kırmızı Listesi’nde “Tehlike Altında” olarak sınıflandırılmış, 2014 yılında ise durumu “Tehdit Altında” olarak güncellenmiştir. Ayrıca TÜBİTAK tarafından yayımlanan bir kitapta inci kefalinin zorlu göç yolculuğu detaylı bir şekilde ele alınmaktadır.
